Historische Kring Leusden

Achterveld - Hamersveld - Leusbroek - Stoutenburg

Jaarverslag Historische Kring Leusden over 2018

De Historische Kring Leusden is trots dat op 3 februari 2018, na jaren van voorbereiding, het monument ter herdenking van de vliegtuigcrash in 1943 bij Leusbroek is onthuld. Deze plechtigheid kreeg brede aandacht, ook buiten Leusden. HKL heeft in april 2018 weer een boek uitgegeven ‘Afgemarcheerd!’ geschreven door Ronald Polak. Er zijn inmiddels al meer dan 700 boeken verkocht. De organisatie van de Gemeentelijke Open Monumentendag op 8 september is voornamelijk uitgevoerd door HKL. Een enthousiaste groep vrijwilligers heeft zich daarvoor ingezet. Tijdens de Nieuwjaarsreceptie werd de vereniging verrast met de gemeentepluim als blijk van waardering voor de jarenlange inzet voor cultuurhistorie.

Hieronder vindt u een opsomming van de activiteiten in het afgelopen jaar.

PublicatiesOns verenigingsblad Leusden Toen verscheen in 2018 vijf keer. Naast de vier reguliere nummers was er een “special” over de onthulling van het monument voor de omgekomen acht bemanningsleden van de Stirling bommenwerper. Alle werkzaamheden, zoals contact met auteurs, opmaakafdeling van de drukkerij en redigeren van de input, worden met veel enthousiasme uitgevoerd. In het najaar hebben we afscheid moeten nemen van Graphic Promotions. De lay-out van Leusden Toen werd vanaf LT 2016-1 door hun opmaakafdeling zorgvuldig vormgegeven. De samenwerking is beëindigd, de Woudenbergse Drukkerij heeft het werk overgenomen. Het laatste nummervan 2018 was hun primeur. Leusden Toen wordt verspreid onder de leden door een aantal vaste bezorgers die worden bevoorraad door de coördinator. Deze vrijwilligers zijn onmisbaar bij de verspreiding van het blad. Dank daarvoor. De inhoudsopgave van Leusden Toen wordt op de website bekend gemaakt.Met de webmaster zoekt de redactie naar mogelijkheden om Leusden Toen interactief te maken: gedacht wordt aan het publiceren van achtergrondinformatie en aanvullende foto’s bij artikelen. De gevarieerde inhoud van Leusden Toen krijgt vorm door de bijdragen van vaste auteurs en “freelancers”. De schrijvers dragen bij aan een aantrekkelijk blad voor onze lezers. Bestuur en redactie (Frans van Loenen, Rinze Ter Wal, Frank Otter en Gerard Voskuilen) kijken met een goed gevoel terug op de 34ste jaargang van de Leusden Toen.

Het beheer van onze eigendommen HKL heeft weer allerlei nieuwe aanwinsten ontvangen die door Henk Slotboom in ons programma Adlib worden vastgelegd. De redactie heeft nu ook toegang tot de vele foto’s in Adlib. Tilly Du Pui ordende ook dit jaar archieven.

Evenementen en exposities 23 januari, 20 april, 27 september en 10 november was er ’s middags een Historisch Kijkcafé in de Bibliotheek in Leusden-Centrum, met gemiddeld 10 bezoekers.
20 februari (Dorpskerk Leusden-Zuid) en 25 oktober (Bibliotheek Nieuw Langebeek) werd het Historisch Fotomoment gehouden waarbij geprobeerd wordt meer informatie te krijgen bij onze foto’s.
5 april werd de 33e ledenvergadering gehouden in de bibliotheek. Onze penningmeester Jan van Laar stopte na 21 jaar met het penningmeesterschap. Hij heeft 22 jaar in het bestuur gezeten en heeft heel veel voor de Historische Kring Leusden gedaan en daarom is Jan van Laar het erelidmaatschap verleend. Hij kreeg een oorkonde en een glas met daarop een tekst ter herinnering gegraveerd. Onze notulist Daniëlle Vader-Reinsma is ook afgetreden, na 7 jaar in het bestuur te hebben gezeten. Daniëlle en Jan werden hartelijk bedankt en kregen een mooie bos bloemen en een cadeaubon. Marc Dohmen is onze nieuwe penningmeester en Jonjon Blom onze nieuwe notulist. Na de pauze gaf Wout van Kooij de lezing De voormalige buitenplaats ,,Groot Wildenburg”. Hij deed zijn onderzoek als tegenprestatie voor de sponsoring van Leusden Toen door “Graphic Reclame”, gevestigd in de historische boerderij,,Groot Wildenburg”.
7 april was in Kamp Amersfoort de boekpresentatie van het boek Afgemarcheerd! geschreven door Ronald Polak. Plaatselijke media, enkele landelijke kranten en RTV Utrecht schonken aandacht aan deze gebeurtenis.
12 april was de voorjaarslezing in De Koningshof in Leusden-C. Ronald Polak gaf een lezing over zijn nieuwe boek Afgemarcheerd!. Er waren ongeveer 150 belangstellenden.
2 juni was er een leuk uitje voor de leden. Er ging een bus met 70 personen naar het Museum Nijkerk. Zij kregen daar koffie/thee en petit fours. Er was een ook bezichtiging in de Grote Kerk en een stadswandeling.
27 november was de najaarslezing in De Roskam in Achterveld. Dick Berents gaf voor 80 toehoorders een lezing over Jan van Schaffelaar. Helaas liet de techniek het wat afweten en ging er een aantal aanwezigen in de pauze naar huis. Het bestuur wil dit probleem in de toekomst voorkomen.
In de vitrinekast in de bibliotheek was achtereenvolgens een expositie te zien over de Stirling, De Zonnebloem (50-jarig bestaan) en muziekvereniging Lisiduna (100-jarig bestaan). In Groot Zandbink stonden twee vitrinekasten van HKL ingericht met een exposite over oude werktuigen. In februari werd de inhoud vervangen door het onderwerp Stirling en het onthulde gedenkteken. Eén kast met de Stirling expositie werd in het najaar overgebracht naar Antares, zodat de HKL nu haar vitrinekasten over drie locaties heeft verdeeld. Coördinatoren vitrines: Henk Slotboom (Groot Zandbrink) José Huurdeman (bibliotheek) en Marc Dohmen (Antares).

Overige activiteiten Monument Stirling R9197: Vanaf begin 2015 onderzocht een werkgroep de feiten van de vliegtuigcrash. Ook spoorde zij de nabestaanden op van de omgekomen 8 bemanningsleden, uit het Verenigd Koninkrijk en Canada. Zaterdag 3 februari 2018 werd het monument onthuld waarbij nabestaanden, het College van B&W en een vertegenwoordiger van de CdK aanwezig waren, evenals militaire organisaties, kinderen van Basisschool Het Kompas, sponsoren en (bestuurs) leden van HKL. De werkgroep werd bij de organisatie en uitvoering enthousiast ondersteund door veel vrijwilligers en plaatselijke verenigingen en bedrijven. De redactie van Leusden Toen gaf een “special” uit waarin deze memorabele dag uitvoerig is beschreven. In een tv uitzending van Tros/Radar werd het project nog eens landelijk onder de aandacht gebracht door het uitreiken van de warme douche aan firma Van Schoonhoven infra BV. Voortaan zal er jaarlijks een korte herdenking plaatsvinden waarbij basisschoolkinderen worden betrokken. De werkgroep bestond uit: José Huurdeman (voorzitter), Gerard Voskuilen (projectleider), Ab Schothorst, Caju ter Kuile en Wim van de Burgt.
Veel vrijwilligers van de HKL hebben hand-en-spandiensten verricht om de bezoekers van de Open Monumentendag (8 september) een aantrekkelijk programma aan te bieden rond Huize De Heiligenberg: in het Koetshuis, bij de Duiventoren, in de Nutstuin en op het nabijgelegen Landgoed Lockhorst bij de Schaapskooi. Wout van Kooij, Jan van Dijk en Marc Dohmen hebben zich daarnaast ook beziggehouden met de organisatie van de Open Monumentendag. Er was een grote opkomst en er zijn veel positieve reacties ontvangen.
Op verzoek van Latent Talent deed HKL het seizoen 2017/2018 voor het eerst mee met het geven van lezingen. Wout van Kooij gaf dit jaar op 28 februari de lezing “De geschiedenis van Leusden in boerderijverhalen”.
HKL heeft meegewerkt aan ‘Lessen voor de raad’ over Den Treek/Leusderheide tijdens de raadsexcursie op 22 juni. Johan de Kruijff gaf informatie over de massagraven. Danielle Vader sprak over grafheuvels, José Huurdeman over de vier barakkenkampen en hun functies, Hans Peter Reinders over het ontstaan van het landschap. Hans Peter Reinders en José Huurdeman brachten als Evert Reemst en Jans Reemst-Berkhof de raad terug naar de tijd waarin het boek ‘Bij de beuk linksaf’ speelt.
HKL heeft een bijdrage geleverd aan het project “Leusden op de kaart” met een plan dat een historische Leusdenaar bekender maakt door een beeld, stripverhaal of historische roman. Door de gemeente te verbinden met een aansprekende historische figuur als ridder en bisschop Ansfried, krijgt Leusden meer uitstraling en aantrekkingskracht (vergelijk Jan van Schaffelaar met Barneveld).
HKL heeft een zienswijze ingediend bij het bestemmingsplan Hamersveldseweg 54 omdat in het plan niet werd verwezen naar de Welstandsnota, terwijl die nota duidelijke criteria opsomt voor gebouwen langs deze historische as.
HKL heeft zich ingezet voor de erkenning van militair cultuurhistorisch erfgoed op de Leusderheide. Johan de Kruijff en Ronald Polak schreven een artikel voor Leusden Toen en gaven door een interview in AD/AC en het Reformatorisch Dagblad ruimere bekendheid aan dit onderwerp. De Tweede Kamer CDA fractie stelde eind december vragen die waren gericht op het behoud van het complex bij de schietbaan.
De Gemeentelijke Museumbunker was ook dit jaar mede dankzij de hulp van een team vrijwilligers geopend vanaf 1 maart t/m 31 oktober. Er zijn veel bezoekers geweest, die soms een reactie achter lieten in het gastenboek.
Namens de Kring heeft Wout van Kooij zitting in het Adviesteam Ruimtelijke Kwaliteit Leusden.
Van twee door de HKL uitgegeven boeken verschenen herdrukken, namelijk van Bij de beuk linksaf (José Huurdeman) en Leusden toen en nu (Jan Carel van Dijk en Frans van Loenen).
De publicatiecommissie adviseert het bestuur over uit te geven boeken. Begin 2018 waren hierin actief Joep van Burgsteden, Wout van Kooij en John Spijkerman; later Wout van Kooij, Christine Schut en Gerard Voskuilen.
Lia van Burgsteden heeft namens de HKL historisch onderzoek gedaan naar de met een gracht omringde heuvel van Groot Zandbrink.
HKL is jaarlijks op de Matchbeurs te vinden. Dit jaar kwam de vraag van Lisidunahof om de 16 historische afdelingsnamen met foto’s en tekst te verklaren. José Huurdeman heeft dit opgepakt, en heeft samen met een klankbordgroepje (Wout van Kooij en Lia van Burgsteden) de tekst geschreven en met Marc Dohmen de foto’s uitgezocht. Ook is een match gemaakt met fa. van Schoonhoven infra bv die ons gaat helpen met de bewegwijzering naar Leusdense monumenten en gedenktekens. Op onze vraag naar opslagruimte kregen we tot nu toe geen respons.
Wout van Kooij heeft de coördinatie en eindredactie bij het digitaliseren van handgeschreven boeken van de heer A. J. van Kooij. Deze boeken bevatten samenvattingen van de notariële archieven van de Amersfoortse notarissen door de eeuwen heen en van de een oproep hebben meerdere leden zich aangemeld om te helpen met het uittypen van de handgeschreven boeken.

Ledenmutaties Bij de start van het jaar 2018 telde de Historische Kring 588 leden, waaronder twee ereleden. In 2018 kwam er één erelid bij en 40 nieuwe leden, 22 leden gingen om diverse redenen van de ledenlijst af, zoals overlijden, verhuizen e.d. Er is dus een positieve groei van 18 leden ten opzichte van het vorig jaar. Per 1 januari 2019 heeft de Historische Kring 606 leden, waaronder drie ereleden en 1 donateur.
De samenstelling van het bestuur was: Ronald Polak, voorzitter, Heleen Wijnands, secretaris, Jan van Laar, penningmeester tot 5 april en daarna Marc Dohmen en de bestuursleden Wout van Kooij, Lia van Burgsteden, José Huurdeman, Daniëlle Vader, Gerard Voskuilen en Jan van Dijk. Daniëlle Vader, notulist, beëindigde haar bestuursactiviteiten en Jonjon Blom nam haar taak over.

Website Onze website www.historieleusden.nl onderhouden en beheerd door Wim Herder werd dit jaar door 10.065 unieke bezoekers bezocht, die samen 26.891 pagina’s hebben bekeken. De meest bezochte pagina is die van de museumbunker met 2872 bezoekers. Via beeldbank.historieleusden.nl zijn 13 foto’s verkocht en 11 reacties geplaatst bij foto’s op de website. In totaal zijn er op de beeldbank nu meer dan 3700 foto’s te bekijken en te bestellen. De website boeken.historieleusden.nl werd dit jaar door 531 unieke bezoekers bezocht. Zij hebben 102 boeken via deze webshop gekocht.

Documentatiecentrum Krijn van Otterloo was ook in 2018 beheerder van het Documentatiecentrum. Afwisselend met Wout van Kooij en Henk Slotboom werd op de 1e en 3e vrijdag van de maand het DC opengesteld voor leden en andere belangstellenden. De samenwerking met het personeel van de Bibliotheek is als vanouds ook dit jaar weer prettig verlopen. In 2018 laat het bezoekersaantal, uitgeleende titels en aantal personen aan wie werd uitgeleend een dramatische daling zien. Mogelijk dat internet en voortschrijdende digitale ontsluiting van archieven enzovoorts er, i.t.t. voorgaande jaren, debet is aan een afnemende behoefte aan informatie die te vinden is in het DC.